{"id":1781,"date":"2022-10-20T05:30:00","date_gmt":"2022-10-20T05:30:00","guid":{"rendered":"https:\/\/archiwumwolnosci.pl\/?p=1781"},"modified":"2022-11-15T18:35:38","modified_gmt":"2022-11-15T18:35:38","slug":"1-wpis","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/archiwumwolnosci.pl\/cs\/1-wpis\/","title":{"rendered":"Jan Antoni Musia\u0142"},"content":{"rendered":"\n
\"\"<\/figure>
\n

Z ENCYKLOPEDII SOLIDARNO\u015aCI IPN<\/strong><\/h4>\n\n\n\n

Jan Antoni Musia\u0142, ur. 1 I 1948 w Cz\u0119stochowie. Absolwent Uniwersytetu Jagiello\u0144skiego w Krakowie, Instytut Polonistyki (1972), doktorat (2006). 1973\u20131981 dziennikarz \u201eNowin Rzeszowskich\u201d i \u201eKonfrontacji\u201d.<\/p>\n\n\n\n

https:\/\/encysol.pl\/es\/encyklopedia\/biogramy\/17734,Musial-Jan-Antoni.html?search=46412807476<\/a><\/p>\n\n\n\n

<\/p>\n<\/div><\/div>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

Ju\u017c na pierwszym roku studi\u00f3w, w marcu 1968 roku, przysz\u0142o mi dos\u0142ownie zderzy\u0107 si\u0119 z polityk\u0105 \u2013 podczas studenckiego odruchu protestu na demonstracj\u0119 si\u0142y \u00f3wczesnej w\u0142adzy, kiedy szli\u015bmy na wiec pod Collegium Novum UJ i u wylotu ul. Manifestu Lipcowego (dzisiejszej Pi\u0142sudskiego) na Planty zagrodzi\u0142 nam drog\u0119 podw\u00f3jny szereg zomowc\u00f3w, wal\u0105cych pa\u0142kami w tarcze, \u017ceby nas przestraszy\u0107 i zawr\u00f3ci\u0107. Co im si\u0119 uda\u0142o, bo id\u0105cy na czele tego zaimprowizowanego pochodu przeskakiwali\u015bmy chy\u017co przez bram\u0119 jednego z budynk\u00f3w krakowskiego seminarium duchownego, by unikn\u0105\u0107 odczucia owych pa\u0142ek na naszych grzbietach; reszta student\u00f3w cofn\u0119\u0142a si\u0119 w panice pod \u201eSoko\u0142a\u201d. Refleksja i pytania o charakter tego zaj\u015bcia przysz\u0142y p\u00f3\u017aniej, w gor\u0105czkowych rozmowach w akademiku i poza nim.<\/p>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

Pobocznym w\u0105tkiem tamtej refleksji by\u0142a skonstatowana nieoczekiwanie obecno\u015b\u0107 w\u015br\u00f3d nas \u201ekapusi\u00f3w\u201d, czyli donosicieli policji politycznej \u2013 S\u0142u\u017cby Bezpiecze\u0144stwa MO. Nikt mnie wtedy jeszcze imiennie nie wyda\u0142 i nie by\u0142em przez ni\u0105 indagowany, ale gdy to si\u0119 rych\u0142o, po z g\u00f3r\u0105 dw\u00f3ch latach sta\u0142o, jednym z pierwszych pyta\u0144 esbek\u00f3w by\u0142o w\u0142a\u015bnie o udzia\u0142 w rozruchach marcowych. Sta\u0142o si\u0119 to za\u015b 17 grudnia roku 1970. Dzie\u0144 wcze\u015bniej wzi\u0105\u0142em udzia\u0142 we wsp\u00f3\u0142organizowanej przez siebie manifestacji studenckiej na Rynku krakowskim, pod pomnikiem Adama Mickiewicza, po czym wywabiony wraz z dwoma wsp\u00f3\u0142mieszka\u0144cami z akademika (\u201e\u017baczka\u201d) przez jego kierownika, Jana Maurera, zosta\u0142em uj\u0119ty przez esbek\u00f3w i zawieziony do ich siedziby na placu Wolno\u015bci. O dalszych kolejach tamtego incydentu z wolno\u015bci\u0105 nie tylko w nazwie, ale najrealniej dotkliw\u0105, ju\u017c wzmiankowa\u0142em w poprzedniej cz\u0119\u015bci wspomnie\u0144. Kr\u0119gi donosicieli milicyjnych stan\u0105 si\u0119 odt\u0105d nieroz\u0142\u0105czn\u0105 cz\u0119\u015bci\u0105 szmatu mego \u017cycia. Temu do\u015bwiadczeniu chc\u0119 si\u0119 z oddalenia ponad p\u00f3\u0142wiekowego ponownie przyjrze\u0107.<\/p>\n\n\n\n

Trzy dni wcze\u015bniej jeden z owych wywabionych, Andrzej Marchewka, student I roku prawa UJ, a dla tow. Olszaka, sporz\u0105dzaj\u0105cego wyci\u0105g z doniesienia tamtego, tajny wsp\u00f3\u0142pracownik o pseudonimie As donosi\u0142 maj\u0105cemu go \u201ena kontakcie\u201d funkcjonariuszowi, \u017ce \u201ew dniu 13. XII. 70 r. oko\u0142o godziny 19.00 w halu akademika DS \u017baczek. Zosta\u0142 [pisownia orygina\u0142u] wywieszony plakat o tre\u015bci politycznej. Na planszy przedstawiaj\u0105cej wykres krzywej wzrostu produkcji, przedstawiony by\u0142 cz\u0142owiek, kt\u00f3ry pcha\u0142 pod g\u00f3r\u0119 z\u0142ot\u00f3wk\u0119. W miejscu, w kt\u00f3rym ta z\u0142ot\u00f3wka si\u0119 znajdowa\u0142a, krzywa produkcji spada\u0142a pionowo w d\u00f3\u0142, pod spodem by\u0142 napis: \u2018Pchaj jeszcze dalej\u2019 […] Cz\u0142owiek, kt\u00f3ry pcha\u0142 t\u0105 [fleksja orygina\u0142u] z\u0142ot\u00f3wk\u0119 mia\u0142 g\u0142ow\u0119 (fotografia) W. Gomu\u0142ki. Gdy przysz\u0142em [pisownia orygina\u0142u] do pokoju 266, wtedy Jan Musia\u0142, kt\u00f3ry razem ze mn\u0105 mieszka powiedzia\u0142 \u017ce to on wywiesi\u0142 ten plakat. Na moje pytanie dlaczego? \u2013 powiedzia\u0142 \u017ce zrobi\u0142 ma\u0142y dowcip polityczny. […] Przy tej rozmowie w pokoju by\u0142 jeszcze Stanis\u0142aw Romankiewicz. Plakaty kt\u00f3re wisia\u0142y w holu by\u0142y fotografowane przez jakiego\u015b cz\u0142owieka (najprawdopodobniej z rusycystyki)\u201d.<\/p>\n\n\n\n

Co dzi\u015b dookre\u015bla tamten wypis z donosu i zwi\u0105zan\u0105 z nim okoliczno\u015b\u0107, to zastanawiaj\u0105cy fakt, \u017ce kierownik akademika dokwaterowa\u0142 do pokoju, zajmowanego przez z\u017cytych ju\u017c student\u00f3w czwartych lat studi\u00f3w, polonist\u0119 i matematyka \u2013 pierwszorocznego prawnika in spe<\/em>. Dzi\u015b jednak wiadomo, i\u017c Jan Maurer te\u017c by\u0142 w\u00f3wczas \u201ena kontakcie\u201d milicyjnym i zosta\u0142 przez prowadz\u0105cego go esbeka uczulony szczeg\u00f3lnie na Romankiewicza, maj\u0105cego kontakty ze \u015bledzonym od dawna przez SB Adamem Macedo\u0144skim. Paj\u0119czyna, kt\u00f3r\u0105 ta s\u0142u\u017cba opl\u0105ta\u0142a \u015brodowiska opozycyjne ju\u017c dzia\u0142aj\u0105ce, ale \u2013 przewiduj\u0105co \u2013 r\u00f3wnie\u017c te, kt\u00f3re mog\u0142y dopiero zacz\u0105\u0107 dzia\u0142a\u0107, by\u0142a rozleg\u0142a, z zauwa\u017caln\u0105 tendencj\u0105 wzrostow\u0105.<\/p>\n\n\n\n

TW \u201eAs\u201d zosta\u0142 oczywi\u015bcie wy\u0142\u0105czony z dalszego, odbieraj\u0105cego nadziej\u0119 na poczucie humoru komunist\u00f3w, post\u0119powania (chocia\u017c dla zachowania pozor\u00f3w nadal w nim figurowa\u0142). Dwie jego ofiary, po noclegu w areszcie przej\u015bciowym przy ul. Czarnowiejskiej, stan\u0119\u0142y najpierw przed prokuratorem (w moim przypadku by\u0142 nim wiceprokurator krakowskiej Prokuratury Wojew\u00f3dzkiej Kazimierz Musia\u0142, co zakrawa\u0142o na ironi\u0119 losu, jako \u017ce nie \u0142\u0105czy\u0142y nas \u017cadne wi\u0119zi rodzinne), a nast\u0119pnie z jego postanowieniem o tymczasowym aresztowaniu odes\u0142ane 19 grudnia do Wojew\u00f3dzkiego Aresztu \u015aledczego \u2013 os\u0142awionego wi\u0119zienia przy ul. Monteluppich. Kwalifikacja \u201ema\u0142ego dowcipu politycznego\u201d by\u0142a powa\u017cna: \u201erozpowszechnianie fa\u0142szywych wiadomo\u015bci mog\u0105cych wyrz\u0105dzi\u0107 powa\u017cn\u0105 szkod\u0119 Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej [to jest] pope\u0142nienie przest\u0119pstwa przewidzianego w art. 271, 273 i 280 kodeksu karnego\u201d z zapowiedzi\u0105, i\u017c ten \u201e\u015brodek zapobiegawczy […] zostanie uchylony je\u015bli w terminie do 18 stycznia 1971 r. nie nast\u0105pi przed\u0142u\u017cenie lub wniesienie aktu oskar\u017cenia\u201d. Jednak\u017ce dwa dni p\u00f3\u017aniej \u00f3wczesny decydent polityczny i nadzorca ludowego wymiaru sprawiedliwo\u015bci, czyli Komitet Centralny Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej \u2013 w obliczu rozmiar\u00f3w masakry na Wybrze\u017cu i jej reperkusji \u015bwiatowych \u2013 postanowi\u0142, formalnie na skr\u00f3ty, wy\u0142\u0105czy\u0107 student\u00f3w z rozprawy z robotnikami i kiedy ta dyrektywa dotar\u0142a do Krakowa, 23 grudnia znalaz\u0142em si\u0119 niespodziewanie na ulicy Montelupich poza murem wi\u0119ziennym w konsekwencji natychmiastowego \u201enakazu zwolnienia\u201d ze \u015bwiadectwem tego\u017c w r\u0119ku, zobowi\u0105zany \u201ezameldowa\u0107 si\u0119 w Komendzie MO w miejscu zamieszkania [czyli w Cz\u0119stochowie] nie p\u00f3\u017aniej jak do dnia 26.12.1970 roku\u201d.<\/p>\n\n\n\n

Wr\u00f3ciwszy po przerwie \u015bwi\u0105tecznej do Krakowa, znosi\u0107 musia\u0142em teraz, pocz\u0105wszy od stycznia 1971, comiesi\u0119czne uci\u0105\u017cliwe, tak\u017ce fizycznie, n\u0119kanie przez esbek\u00f3w z nieskrywanym ju\u017c od kwietnia zamiarem skaptowania mnie w szeregi ich donosicieli. W jednej z zachowanych w zbiorach IPN p\u00f3\u017aniejszych notatek s\u0142u\u017cbowych ppor. Leszek Olter relacjonowa\u0142 majorowi Stanis\u0142awowi Wysoki\u0144skiemu, zast\u0119pcy naczelnika Wydzia\u0142u III KWMO w Rzeszowie: \u201ePrzeprowadzono z nim [Musia\u0142em] rozmow\u0119 profilaktyczn\u0105, w trakcie kt\u00f3rej \u2018by\u0142 bardzo ostro\u017cny i ma\u0142om\u00f3wny, wida\u0107 by\u0142o, \u017ce ka\u017cde s\u0142owo odpowiednio wywa\u017ca. Zdawa\u0142 sobie spraw\u0119 \u017ce b\u0119dzie musia\u0142 ponie\u015b\u0107 konsekwencje za swoje czyny [interpunkcja i frazeologia oryginalna] i jest na to w pe\u0142ni przygotowany\u2019. Lecz \u2018z drugiej strony uwa\u017ca \u017ce b\u0119d\u0105 to jego jedyne i ostatnie kontakty z naszym aparatem\u2019. Stwierdzi\u0142 \u017ce \u2018z jego strony nie mamy co liczy\u0107 na pomoc\u2019 po tym jak napomkni\u0119to mu jakiej pomocy oczekuje od spo\u0142ecze\u0144stwa SB (rozmowa przeprowadzona w dniu 23.04.1971 r.)\u201d. Nie tak osobisty, jak spo\u0142eczny wymiar tej wymiany zda\u0144 jest tu wart podkre\u015blenia: ta policja polityczna bezczelnie kreowa\u0142a si\u0119 na partnera spo\u0142ecznego \u2013 elitarnego i w aksjomatycznym przekonaniu o nale\u017cnej sobie wyj\u0105tkowo\u015bci g\u00f3ruj\u0105cego nad spo\u0142ecze\u0144stwem. Wychodowani przez ni\u0105 postkomunistyczni politycy w kolejnym ju\u017c pokoleniu daj\u0105 takiej bezczelno\u015bci nieustanny wyraz. Jej genezy upatrywa\u0107 mo\u017cna tylko w opryczninie i p\u00f3\u017aniejszych tej formacji tura\u0144skiej odmianach \u2013 fundamentalnie niezgodnych z naszym dziedzictwem ustrojowym.<\/p>\n\n\n\n

31 sierpnia tamtego roku ju\u017c lege artis<\/em> Prokuratura Wojew\u00f3dzka w Krakowie wyda\u0142a Postanowienie o umorzeniu \u015bledztwa w przedmiotowym post\u0119powaniu (II 1 Ds 254\/70) \u201ewobec znikomego stopnia spo\u0142ecznego niebezpiecze\u0144stwa czynu (art. 26 k.k.)\u201d. Podpisa\u0142 je ten sam wiceprokurator, uzasadniaj\u0105c z miedzianym czo\u0142em, \u017ce \u201eproblemem w niniejszej sprawie jest nie kwestia wystarczalno\u015bci i przekonywalno\u015bci dowodowej lecz stopie\u0144 szkodliwo\u015bci spo\u0142ecznej czyn\u00f3w podejrzanych. Podwy\u017cka cen artyku\u0142\u00f3w \u017cywno\u015bciowych wprowadzona 13.XII.70 r. [intetrpunkcja orygina\u0142u] wzburzy\u0142a opini\u0119 publiczn\u0105 i spowodowa\u0142a jej reakcj\u0119 w mniej lub wi\u0119cej drastycznej formie. Jedn\u0105 z form tej reakcji by\u0142o zachowanie si\u0119 Andrzeja Marchewki, Jana Musia\u0142a i Stanis\u0142awa Romankiewicza. Satyryczna ulotka i gromkie okrzyki pod pomnikiem A. Mickiewicza okaza\u0142y si\u0119 niczym innym, tylko objawem m\u0142odzie\u0144czej egzaltacji o znikomym niebezpiecze\u0144stwie spo\u0142ecznym\u201d. Co by\u0142o kilka miesi\u0119cy temu \u201eznaczne\u201d, sta\u0142o si\u0119 \u201eznikome\u201d. Niekonsekwencja prokuratorska znajdowa\u0142a oczywi\u015bcie uzasadnienie nie w sp\u00f3\u017anionej reakcji sumienia, ale w zastosowanej cynicznie \u201em\u0105dro\u015bci etapu\u201d. T\u0119 nowomown\u0105 logik\u0119 znajdujemy przecie\u017c nadal obecn\u0105 w postkomunistycznym mainstreamie<\/em> medialnym.<\/p>\n\n\n\n

Na zasadzie art. 14 kodeksu post\u0119powania karnego powiadomiony zosta\u0142 o postanowieniu umarzaj\u0105cym \u015bledztwo rektor Uniwersytetu Jagiello\u0144skiego prof. dr hab. Mieczys\u0142aw Kara\u015b, kt\u00f3ry jednak nie od\u0142o\u017cy\u0142 pisma ad acta<\/em>, jak nakazywa\u0142aby zwyk\u0142a pragmatyka s\u0142u\u017cbowa, lecz uruchomi\u0142 uczelnian\u0105 nadzwyczajn\u0105 procedur\u0119 dyscyplinarn\u0105. Nie musia\u0142, ale uruchomi\u0142, wykazuj\u0105c tym samym dobrze widzian\u0105 na szczytach w\u0142adzy czujno\u015b\u0107 ideologiczn\u0105; tym bardziej \u017ce dotyczy\u0142o to jednego z jego naukowych podopiecznych, te\u017c polonisty. W jego imieniu inicjatyw\u0119 przej\u0105\u0142 prorektor do spraw nauczania prof. dr J\u00f3zef Buszko, zobowi\u0105zuj\u0105c doc. dr Janusza Homplewicza, rzecznika dyscyplinarnego dla spraw student\u00f3w do rozpocz\u0119cia stosownego \u201epost\u0119powania wyja\u015bniaj\u0105cego\u201d wobec wy\u017cej wymienionych  \u201eobwinionych o zak\u0142\u00f3cenie porz\u0105dku publicznego, tj. o czyn niegodny studenta UJ\u201d. \u017be \u201eobwinieni\u201d zostali ju\u017c prawomocnie \u201eumorzeni\u201d, zdawa\u0142o si\u0119 nie mie\u0107 tu znaczenia.<\/p>\n\n\n\n

Rozpocz\u0119te 28 wrze\u015bnia post\u0119powanie zako\u0144czy\u0142o si\u0119 19 listopada \u201ekar\u0105 porz\u0105dkow\u0105 upomnienia rektorskiego\u201d. Ju\u017c bez papierowej kwalifikacji, rzec mo\u017cna po cichu obni\u017cono mi stypendium, co mog\u0142o by\u0107 oddolnym przejawem czujno\u015bci kwestury (nie by\u0142o sensu oprotestowywa\u0107 tej szykany na ostatnim roku studi\u00f3w). Pod prawn\u0105 fasad\u0105 Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej, na wielu poziomach praktyk instytucjonalnych kwit\u0142a zasada ukrytego, r\u0119cznego stosowania prawa i jego bezkarnej podleg\u0142o\u015bci uznaniowemu nadzorowi politycznemu, o jawnej proweniencji sowieckiej; dzi\u015b \u2018a rebours<\/em> usi\u0142uj\u0105ca wr\u00f3ci\u0107 np. w \u201edoktrynie Neumana\u201d.<\/p>\n\n\n\n

Zszed\u0142szy z oczu krakowskiej esbecji, \u0142udzi\u0142em si\u0119, \u017ce \u2013 definitywnie. Datowana 30 marca 1981 roku notatka s\u0142u\u017cbowa, spisana przez anonimowego archiwist\u0119 KW MO w Rzeszowie, oznaczona \u201eTajne spec. znaczenia. Egz. poj.\u201d nie pozostawia\u0142a z\u0142udze\u0144 co do czujnej ci\u0105g\u0142o\u015bci owego nadzoru: \u201eNa podstawie mat[eria\u0142\u00f3w] archiwalnych \u015bledztwa i kwes[ionariusza] ewid[encyjnego] Nr 4713\/III otrzymanych z Wydz. \u201eC\u201d KWMO w Krakowie, stwierdzono, \u017ce J. Musia\u0142 b\u0119d\u0105c studentem IV roku na Wydziale Filologicznym UJ w grudniu 1970 r. bra\u0142 udzia\u0142 w sporz\u0105dzaniu i rozpowszechnianiu plakat\u00f3w i ulotek o wrogich tre\u015bciach politycznych. Zarzucono mu pope\u0142nienie przest\u0119pstwa z art. 271 par. 1 KK, a nast\u0119pnie post\u0119powanie karne umo\u017cono [ortografia orygina\u0142u] na zasadzie art. 27 par. 1 KK. Z wymienionym w 1971 r. przeprowadzono rozmow\u0119 profilaktyczn\u0105. Z powsta\u0142ym komitetem za\u0142o\u017cycielskim NSZZ \u201eSolidarno\u015b\u0107\u201d w Rzeszowie jako dziennikarz dziennika PZPR \u201eNowiny\u201d nawi\u0105za\u0142 jako pierwszy bardzo \u015bcis\u0142y kontakt. Uczestniczy\u0142 w pracach komitetu strajkowego podczas strajku okupacyjnego WSK Rzesz\u00f3w w dniu 3.10.1980 r. Pomaga\u0142 redagowa\u0107 dokumenty strajkowe. W trakcie  walnego zebrania Stowarzyszenia Dziennikarzy Oddzia\u0142 w Rzeszowie krytykowa\u0142 rol\u0119 Komitetu Wojew\u00f3dzkiego PZPR jako cenzora. W opracowaniu komunikatu z tego zebrania pomini\u0119ta zosta\u0142a uwaga o uznaniu kierowniczej roli PZPR przez SDP. Musia\u0142 swoimi wyst\u0105pieniami wp\u0142yn\u0105\u0142 na rozbicie kolektywu \u201eNowin\u201d. Bra\u0142 aktywny udzia\u0142 w strajku okupacyjnym w b. budynku WRZZ w Rzeszowie [sk\u0142adnia orygina\u0142u]. Zosta\u0142 redaktorem gazety strajkowej z pozycji kt\u00f3rej wyst\u0119powa\u0142 wrogo p-ko PZPR. W okresie strajku odbywa\u0142 w swoim mieszkaniu spotkania z pracownikami konsularnymi USA oraz dzia\u0142aczami KSS KOR. W okre\u015blonej sytuacji mo\u017ce podj\u0105\u0107 wrog\u0105 dzia\u0142alno\u015b\u0107 p-ko \u017cywotnym interesom PRL\u201d.<\/p>\n\n\n\n

IPN-owskie teczki na m\u00f3j temat z okresu rzeszowskiego s\u0105 najzasobniejsze \u2013 przede wszystkim w donosy tajnych wsp\u00f3\u0142pracownik\u00f3w SB, szczeg\u00f3lnie od 13 grudnia 1981 roku, gdy \u201e[pozostaj\u0105cy w zainteresowaniu] zosta\u0142 przewidziany do internowania w ramach akcji \u2018Jod\u0142a\u2019 [i] unikn\u0105\u0142 zatrzymania, poniewa\u017c od chwili wprowadzenia stanu wojennego ukrywa\u0142 si\u0119\u201d. Psy ruszy\u0142y w po\u015bcig:<\/p>\n\n\n\n

\u201eZ jedno\u017ar\u00f3d\u0142owych informacji od TW, ps. Kwiatkowski nr rej. 14149 wynika, \u017ce po dniu 13.12.1981 r. wymieniony wraz z dzia\u0142aczem KSS KOR w Krakowie \u2013 J\u00f3zefem Baranem (nr rej. PROO-3125) nie zaprzestali dzia\u0142alno\u015bci zwi\u0105zkowej i by\u0142 wsp\u00f3\u0142autorem dw\u00f3ch ulotek, nawo\u0142uj\u0105cych do niepodporz\u0105dkowania si\u0119 decyzjom w\u0142adz pa\u0144stwowych. W tej sytuacji sprawa operacyjnego opracowania nr rej. 15763, kryptonim \u201eDziennikarz\u201d zosta\u0142a przekwalifikowana na spraw\u0119 operacyjnego rozpracowania krypt. \u201ePisarz\u201d nr rej. 17313\u201d. W hierarchii zawod\u00f3w paraj\u0105cych si\u0119 pi\u00f3rem by\u0142 to niew\u0105tpliwie awans. Co jednak kierowa\u0142o niedouczonymi gramatycznie funkcjonariuszami w tak swobodnym operowaniu kryptonimicznymi poj\u0119ciami z zakresu medio-, a nawet literaturoznawstwa, dalib\u00f3g nie wiem do dzisiaj. Siedmiostronicowy plan wykonawczy do tej SOR (sprawy operacyjnego rozpracowania) ju\u017c jednak nie nastraja\u0142 do cho\u0107by lingwistycznych \u017cart\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

Po nakre\u015bleniu \u201esytuacji operacyjnej\u201d ppor. A. Bogusz, maj\u0105cy realizowa\u0107 wykonanie planu, a nadzorowany przez ppor. J. Kladera, kierownika sekcji III w dziewi\u0119ciu punktach u\u015bci\u015blali nast\u0119pnie \u201ekierunki dzia\u0142a\u0144 operacyjnych\u201d, pocz\u0105wszy od rozpoznania sk\u0142onno\u015bci i przyzwyczaje\u0144 poszukiwanego, przez jego rodzin\u0119, \u015brodowiska zamieszkania i pracy, oczywi\u015bcie \u201epowi\u0105zane z figurantem nielegalne struktury\u201d, a\u017c po \u201eewentualne zwi\u0105zki z o\u015brodkami dywersji na Zachodzie\u201d \u2013 po to, by \u201euj\u0105\u0107 lub pozyska\u0107 figuranta do wsp\u00f3\u0142pracy z S.B.\u201d. Jedna odmowa zatem nie wystarcza\u0142a. Sie\u0107 zarzucono szeroko \u2013 \u201ewe wsp\u00f3\u0142dzia\u0142aniu z Wydzia\u0142ami V KWMO Przemy\u015bl, Cz\u0119stochowa, Krak\u00f3w\u201d, bowiem \u201ewg informacji tw ps. Lemke (nr rej. RZO16038) w lutym br. J. Musia\u0142 widziany by\u0142 w Krakowie\u201d w\u0142a\u015bnie. Konterfekt \u015bciganego kreowany by\u0142 przez nich nie tylko na podstawie ustalanych fakt\u00f3w, ale tak\u017ce \u2013 zniech\u0119caj\u0105cych do niego \u2013 hipotez, \u017ce np. jest \u201ecz\u0142owiekiem, kt\u00f3ry podejmuje pr\u00f3by dzia\u0142alno\u015bci konspiracyjnej aby zwr\u00f3ci\u0107 na siebie uwag\u0119 S.B., zosta\u0107 aresztowanym oraz by\u0107 bohaterem w oczach koleg\u00f3w spo\u015br\u00f3d czo\u0142owych dzia\u0142aczy MKR Rzesz\u00f3w\u201d. By\u0142 to wyj\u0105tkowo perfidny fake news<\/em> (kto pomo\u017ce mitomanowi?), chocia\u017c w\u00f3wczas poj\u0119cie to nie funkcjonowa\u0142o jeszcze w obiegu publicznym. Ale ten typ przedsi\u0119wzi\u0119\u0107, podejmowanych w celu \u201ekompromitowania i os\u0142abiania wi\u0119zi figuranta ze \u015brodowiskiem utrzymuj\u0105cym kontakty i poddanym jego wp\u0142ywom\u201d by\u0142 na tyle wa\u017cny, \u017ce jego wykonanie przyj\u0105\u0142 na siebie nadzoruj\u0105cy sekcj\u0119 III por. in\u017c. Andrzej Czerwi\u0144ski, zast\u0119pca naczelnika Wydzia\u0142u V.<\/p>\n\n\n\n

Siedemnastopunktowy wykaz \u201eczynno\u015bci operacyjnych\u201d skupia\u0142 si\u0119 jednak\u017ce na konkretach: ustaleniu nie tylko rodziny, ale r\u00f3wnie\u017c s\u0105siad\u00f3w oraz wszystkich wsp\u00f3\u0142pracownik\u00f3w figuranta \u201ecelem poddania ich wst\u0119pnemu przepracowaniu operacyjnemu\u201d, za\u0142o\u017ceniu pods\u0142uch\u00f3w \u201ecz\u0142onkom rodziny i kontaktom figuranta posiadaj\u0105cych telefon prywatny\u201d, \u201ewyrywkowej kontroli karetek pogotowia ratunkowego\u201d, \u201edokonaniu ustale\u0144, w jakich okoliczno\u015bciach mo\u017ce [figurant] utraci\u0107 uprawnienia dziennikarskie\u201d (tu z pomoc\u0105 operacyjn\u0105 imiennie wskazanego K.O. \u201eKawalera\u201d), a nawet \u201ew porozumieniu z Zarz\u0105dem Zwiadu WOP prowadzeniu aktywnego rozpracowania os\u00f3b przekraczaj\u0105cych granic\u0119 i przebywaj\u0105cych w strefie nadgranicznej\u201d. T\u0119 ostatni\u0105 czynno\u015b\u0107 wykona\u0107 mia\u0142 sam \u201eNaczelnik Wydzia\u0142u pp\u0142k mgr Stanis\u0142aw \u015aledziona\u201d, kt\u00f3ry ostatecznie zatwierdzi\u0142 ca\u0142y plan. Chyba nie przewidywa\u0142 ucieczki \u015bciganego na radzieck\u0105 Ukrain\u0119 lub bratni\u0105, socjalistyczn\u0105 Czechos\u0142owacj\u0119, ale kto go tam wie? Niestety, to wszystko dzia\u0142o si\u0119 naprawd\u0119 i zadane w wyniku wyszczeg\u00f3lnionych dzia\u0142a\u0144 niekt\u00f3re rany d\u0142ugo nie mog\u0142y si\u0119 zabli\u017ani\u0107.<\/p>\n\n\n\n

W \u201ewykazie os\u00f3b poszukiwanych w trybie nadzwyczajnym do internowania\u201d (KR-IV-8663\/81), sporz\u0105dzonym  w ramach Sprawy Obiektowej \u201eRenesans\u201d (nr ewid. 42220) przez kpt. M. Szczepanowskiego, kierownika sekcji ewidencji i poszukiwa\u0144 Wydzia\u0142u Kryminalnego KWMO w Gda\u0144sku 27 grudnia 1981 roku, widniej\u0119 pod numerem 119. Naczelnik Wydzia\u0142u IV Komendy Wojew\u00f3dzkiej MO w Przemy\u015blu w ponagleniu z 14 wrze\u015bnia 1982 roku zwraca\u0142 si\u0119 do podleg\u0142ych sobie funkcjonariuszy: \u201eOd 12.12.1981 pozostaje w ukryciu przewidziany do internowania Jan Musia\u0142 (…) z zawodu dziennikarz, by\u0142y aktywista MKR NSZZ \u2018Solidarno\u015b\u0107\u2019 w Rzeszowie. (…) Ustalono, \u017ce utrzymuje on kontakty z ksi\u0119\u017cmi z tego terenu i mo\u017ce korzysta\u0107 z ich pomocy przy ukrywaniu si\u0119\u201d. Przywo\u0142any wy\u017cej wsp\u00f3\u0142autor cytowanego obficie planu wykonawczego do SOR \u201ePisarz\u201d, por. A. Czerwi\u0144ski, zamykaj\u0105c 10 listopada 1982 roku ow\u0105 spraw\u0119 po asekuracyjnym skonstatowaniu, \u017ce \u201e4.11.1982 regionalny dziennik \u201eNowiny\u201d poinformowa\u0142 o zatrzymaniu [go] przez SB (YBO3)\u201d, uzasadnia\u0142:<\/p>\n\n\n\n

\u201eZ zatrzymanym w dniu 27.10.1982 r., ukrywaj\u0105cym si\u0119 od momentu wprowadzenia stanu wojennego, figurantem sprawy Ob. Musia\u0142 Jan (nr rej. RZO15763), b. redaktorem naczelnym Biuletynu Informacyjnego pt. \u201eSolidarno\u015b\u0107 Rzeszowska\u201d (XOBC) wydawanego przez b. MKR NSZZ \u201eSolidarno\u015b\u0107\u201d w Rzeszowie (X600-RZRP), przeprowadzono rozmow\u0119 ostrzegawcz\u0105 w trakcie kt\u00f3rej wymieniony wyja\u015bni\u0142, i\u017c przyczyn\u0105 jego ukrywania si\u0119 by\u0142a obawa przed internowaniem, kt\u00f3re uniemo\u017cliwi\u0142oby mu podj\u0119cie leczenia przewlek\u0142ej choroby sk\u00f3ry. Stwierdzi\u0142, \u017ce ukrywa\u0142 si\u0119 u znajomych os\u00f3b, kt\u00f3rych nazwisk i adres\u00f3w nie ujawni\u0142. Jego zamiarem by\u0142o \u2013 jak powiedzia\u0142 \u2013 ukrywanie si\u0119 do chwili odwo\u0142ania  stanu wojennego. O\u015bwiadczy\u0142, \u017ce od 13.12.1981 r. nie prowadzi\u0142 dzia\u0142alno\u015bci konspiracyjnej i sporz\u0105dzi\u0142 deklaracj\u0119 pisemn\u0105, zobowi\u0105zuj\u0105c si\u0119 do nieprowadzenia dzia\u0142alno\u015bci niezgodnej z prawem stanu wojennego. Przeprowadzone w miejscu zamieszkania figuranta przeszukanie da\u0142o wynik negatywny. […] Bior\u0105c powy\u017csze pod uwag\u0119, spraw\u0119 operacyjnego rozpracowania krypt. \u201ePisarz\u201d nr rej. RZO17313 zako\u0144czono i z\u0142o\u017cono w archiwum Wydz. \u201eC\u201d tut. KWMO\u201d. Anonimowy dopisek do \u201ewniosku o zako\u0144czenie SOR\u201d uzupe\u0142nia\u0142 jeszcze to wyja\u015bnienie: \u201eWymienionego zwolniono do domu, poniewa\u017c aktualnie usta\u0142y przyczyny, dla kt\u00f3rych mia\u0142 by\u0107 internowany\u201d. Zasada \u201em\u0105dro\u015bci etapu\u201d ponownie da\u0142a o sobie zna\u0107.<\/p>\n\n\n\n

Dalsze lata osiemdziesi\u0105te \u201ewzbogacaj\u0105\u201d m\u00f3j archiwalny kwestionariusz ewidencyjny jedynie o postanowienie zastrze\u017cenia wyjazdu za granic\u0119 z 13 sierpnia 1986 roku, poniewa\u017c wnioskuj\u0105cy \u201emo\u017ce podj\u0105\u0107 dzia\u0142ania wymierzone przeciwko podstawowym interesom PRL\u201d (ale z dat\u0105 zawit\u0105 \u201edo dnia 15.08.1988 r.\u201d) oraz adnotacj\u0119 w dokumentacji Wydzia\u0142u I Biura \u201eC\u201d o zako\u0144czeniu dnia 4.07.1989 r. archiwizowania \u201ez powodu wyboru go [czyli mnie] na senatora PRL\u201d z perspektyw\u0105 \u201eroku brakowania 1995\u201d i \u201eroku brakowania mikrof[ilmu] 2018\u201d. Przytomnie wyst\u0105pi\u0142em jednak wcze\u015bniej do Instytutu Pami\u0119ci Narodowej o kwerend\u0119 archiwaln\u0105 na podstawie art. 30 ust\u0119p 2 ustawy o jego powo\u0142aniu i 16 lipca 2003 roku otrzyma\u0142em ze\u0144 za\u015bwiadczenie nr 223\/03, \u017ce jestem \u201epokrzywdzonym w rozumieniu art. 6 w\/w ustawy\u201d, co da\u0142o mi ustawowy tytu\u0142 wejrzenia w swoje teczki.<\/p>\n\n\n\n

Kwerenda nie jest jednak\u017ce definitywnie zamkni\u0119ta, poniewa\u017c decyzj\u0105 nr 168\/07 z 9 sierpnia 2007 roku IPN odm\u00f3wi\u0142 mi \u201epodania nazwisk i danych osobowych os\u00f3b [delator\u00f3w] ze wzgl\u0119du na to, \u017ce nie mo\u017cna [ich] jednoznacznie okre\u015bli\u0107 na podstawie dokument\u00f3w danego organu bezpiecze\u0144stwa pa\u0144stwa, znajduj\u0105cych si\u0119 w zasobie archiwalnym Instytutu Pami\u0119ci Narodowej \u2013 Komisji \u015acigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu\u201d. Odmowa dotyczy donosicieli ukrytych pod nast\u0119puj\u0105cymi pseudonimami: K.s. \u201eE.W.\u201d, ob. \u201eJ.K.\u201d, K.o. \u201eJ.A.\u201d, TW \u201eKrak\u201d, TW \u201eBarbara\u201d, K.s. \u201eM.H.\u201d, TW \u201eBartek\u201d, TW \u201eAnker\u201d, K.o. \u201eA.R\u201d, R.B, Jerzy D., TW \u201eJanusz\u201d, TW \u201eAtos\u201d, \u201eFelek\u201d, TW \u201eOgie\u0144\u201d, TW \u201eCycero\u201d. Czy warto jeszcze kruszy\u0107 kopie o ich ujawnienie?<\/p>\n\n\n\n

Cz\u0119\u015bciow\u0105 odpowiedzi\u0105 na to pytanie jest incydent wydawniczy, jaki zdarzy\u0142 mi si\u0119 w 2019 roku. W ksi\u0105\u017cce Resortowe dzieci. Politycy<\/em> autorstwa Doroty Kani, Jerzego Targalskiego i Macieja Marosza, wydanej przez  Wydawnictwo  Fronda, w cz\u0119\u015bci III Pomocnicy 1. Resortowa sprawiedliwo\u015b\u0107. Aleksander Bentkowski \u2013 prawnik PSL-u<\/em> na str. 545 drugi akapit rozpoczyna si\u0119 od zdania: \u201ePrzy innej okazji \u2018Arnold\u2019 przekaza\u0142, \u017ce zg\u0142osi\u0142 si\u0119 do niego \u0142\u0105cznik Jana Musia\u0142a, by\u0142ego dziennikarza \u2018Nowin Rzeszowskich\u2019, w celu uzyskania porad prawnych. TW przekaza\u0142, \u017ce Musia\u0142 ukrywa si\u0119 przed w\u0142adz\u0105 komunistyczn\u0105 najprawdopodobniej na terenie woj. kro\u015bnie\u0144skiego\u201d. Po czym nast\u0119puje przypis 51, odsy\u0142aj\u0105cy do akt Instytutu Pami\u0119ci Narodowej o sygnaturze IPN BU 00751\/227 \u2013 do notatki s\u0142u\u017cbowej ze spotkania odbytego 24 wrze\u015bnia 1982 przez porucznika SB J. Kruczka z TW \u201eArnoldem\u201d.<\/p>\n\n\n\n

Niestety zacytowany wy\u017cej fragment ksi\u0105\u017cki nie jest zgodny in extenso<\/em> z tre\u015bci\u0105 notatki zawartej w aktach IPN, bowiem funkcjonariusz SB, sporz\u0105dzaj\u0105cy j\u0105, uj\u0105\u0142 s\u0142owo \u201e\u0142\u0105cznik\u201d w cudzys\u0142\u00f3w, co oczywi\u015bcie zmienia sens pierwszego cytowanego zdania ksi\u0105\u017cki z dwuznacznego na jednoznaczny, sugeruj\u0105cy tak w\u0142a\u015bnie m\u00f3j jakoby zwi\u0105zek z tajnym wsp\u00f3\u0142pracownikiem SB \u201eArnoldem\u201d. Pikanterii temu zamieszaniu medialnemu dodaje fakt pe\u0142nienia przez Aleksandra Bentkowskiego w tamtym okresie r\u00f3wnocze\u015bnie roli doradcy prawnego zar\u00f3wno rzeszowskiej Solidarno\u015bci, jak i przemyskiej Kurii Biskupiej. Oczywi\u015bcie, nie wysy\u0142a\u0142em w 1982 roku \u017cadnego \u0142\u0105cznika do tego rzeszowskiego adwokata, nie mia\u0142em z nim w latach 80. \u017cadnego kontaktu bezpo\u015bredniego czy po\u015bredniego.<\/p>\n\n\n\n

Prywatna moja kwerenda doprowadzi\u0142a do odkrycia, i\u017c \u2013 owszem \u2013 prominentny pra\u0142at owej kurii zasi\u0119ga\u0142 u Bentkowskiego jako doradcy \u201esolidarno\u015bciowego\u201d opinii na m\u00f3j temat, by\u0142em przecie\u017c ledwo co schwytanym \u201esolidarno\u015bciowym\u201d redaktorem, kt\u00f3ry mia\u0142 by\u0107 przygarni\u0119ty przez Ko\u015bci\u00f3\u0142. Ko\u0142o niedom\u00f3wie\u0144 si\u0119 zamkn\u0119\u0142o i dla mnie wyja\u015bni\u0142o. Wydawca pozostawi\u0142 jednak bez odpowiedzi moje \u017c\u0105danie zamieszczenie sprostowania, by to wyja\u015bnienie dotar\u0142o tak\u017ce do szerszej publiczno\u015bci. Na dochodzenie go przed s\u0105dem nie mam ju\u017c zdrowia. Historia zatem nadal mo\u017ce nas dopa\u015b\u0107 nie do ko\u0144ca przygotowanych nawet po p\u00f3\u0142wieczu i dobrze o tym pami\u0119ta\u0107.<\/p>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/a><\/figure>\n\n\n\n

.<\/p>\n\n\n\n

<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Ji\u017e v prvn\u00edm ro\u010dn\u00edku univerzity, v b\u0159eznu 1968, m\u011b napadlo doslova se st\u0159etnout s politikou - b\u011bhem studentsk\u00e9 reflexe <\/p>","protected":false},"author":4,"featured_media":1982,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[32,11],"tags":[],"class_list":["post-1781","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-pisane","category-wspomnienia"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/archiwumwolnosci.pl\/cs\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1781","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/archiwumwolnosci.pl\/cs\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/archiwumwolnosci.pl\/cs\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/archiwumwolnosci.pl\/cs\/wp-json\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/archiwumwolnosci.pl\/cs\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1781"}],"version-history":[{"count":43,"href":"https:\/\/archiwumwolnosci.pl\/cs\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1781\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5759,"href":"https:\/\/archiwumwolnosci.pl\/cs\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1781\/revisions\/5759"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/archiwumwolnosci.pl\/cs\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1982"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/archiwumwolnosci.pl\/cs\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1781"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/archiwumwolnosci.pl\/cs\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1781"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/archiwumwolnosci.pl\/cs\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1781"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}